Den Haag

De Welstandsnota Den Haag 2017 verdeelt de stad in zeven welstandsregimes. Het binnenstad-Hofstad-regime omvat het gebied tussen Lange Voorhout, Binnenhof, en Plein, waar neoclassicistische compositie en symmetrische gevelopbouw verplicht zijn. Eisen aan kozijnindeling stoelen op het 17e- en 18e-eeuwse Haagse patriciaat met 6-ruits of 12-ruits ramen en houten luiken. In Statenkwartier en Zorgvliet geldt het regime stadsuitbreiding-19e-eeuws waarbinnen jugendstil-detailaanwezigheid bewaard moet blijven, inclusief dakranden, glas-in-lood, en klassieke kapvormen. De wederopbouwbuurten als Mariahoeve en Bouwlust vallen onder een collectief-stempelregime: aanpassingen aan individuele woningen worden afgewezen wanneer ze het herhaalpatroon van de straat verstoren. Voor nieuwbouwgebieden als Wateringseveld en Ypenburg geldt nieuwbouw-regime met expliciete kavelpaspoorten per straat. De Adviescommissie Welstand en Monumenten Den Haag toetst maandelijks. Een opvallende regel: dakkapellen aan de straatzijde van het binnenstad-regime worden bijna altijd afgewezen, terwijl achterzijde-dakkapellen onder 1,5 meter hoogte vergunningvrij kunnen.

Den Haag is rijk aan beschermde stadsgezichten en rijksmonumenten verspreid over de gehele stad. Het beschermd stadsgezicht binnenstad (1971) omvat het Voorhout, Plein, Binnenhof, en de aangrenzende grachten. Daarbuiten zijn afzonderlijk beschermd: Statenkwartier, Duinoord, en Zorgvliet als laat-19e-eeuwse jugendstil-uitbreidingen. Het Statenkwartier bevat een cluster van 1.200 jugendstil-monumenten waaronder de Pieter Postlaan en de Anna van Buerenstraat. Voor wijzigingen aan rijksmonumenten coördineert de Dienst Stedelijke Ontwikkeling met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Specifiek voor het Vredespaleis en omgeving geldt extra-monumentenzorg via de werelderfgoedstatus van het complex. Vredespaleis is sinds 2018 voorgedragen voor UNESCO-werelderfgoed, wat omliggende sloop- en nieuwbouwactiviteiten extra zwaar laat toetsen. Bureau Monumenten Haaglanden adviseert namens de gemeente over alle monumentale vraagstukken. Buitengewone aandacht gaat naar het naoorlogse Plan Dudok in Zuiderpark waar het verkavelingspatroon zelf monument-status heeft.

Den Haag voert een gematigd hoogbouwbeleid waarbij de skyline rond het centrum (Beatrixkwartier, Wijnhavenkwartier) torens tot 140 meter toelaat, zoals de Het Strijkijzer. Daarbuiten gelden veel striktere regels: residentiële wijken zijn beperkt tot 30 meter, met uitzonderingen tot 45 meter rond OV-knopen als Den Haag HS en Mariahoeve. In de Internationale Zone gelden bijzondere zichtlijn-eisen vanwege de aanwezigheid van het Vredespaleis: hoogbouw die zicht vanuit de hoofdingang van het Vredespaleis op de Atlantische horizon zou verstoren wordt geweigerd. Voor uitbouwen aan bestaande woningen geldt nokhoogte-respect: dakopbouwen zijn alleen toegestaan wanneer de buurpand-daklijn niet meer dan 80 centimeter wordt overschreden. In het beschermd stadsgezicht binnenstad zijn nokverhogingen feitelijk uitgesloten omdat het Hofstad-silhouet als monumentaal beschouwd wordt. Voor Scheveningen Bad-zone geldt een kustlijn-hoogtepatroon dat bouwhoogte gradueel laat oplopen vanaf de boulevard naar achtergebieden.

Den Haag werkt met circa 35 actuele bestemmingsplannen per gebied. Het bestemmingsplan Internationale Zone hanteert externe veiligheidszones rond ambassade-locaties met buffers waarbinnen de toegestane bouwhoogte wordt afgeknepen. Het bestemmingsplan Scheveningen-Bad 2018 omvat een zone-indeling waarin kuststrook, boulevard, en achtergebied verschillende functies krijgen toegewezen. Voor de Binckhorst geldt het bestemmingsplan Binckhorst Mixed-Use 2020 dat woon-werk-conversies versoepelt en hoogbouw tot 90 meter toestaat in afgebakende vlakken. Een opvallende regel komt uit het paraplubestemmingsplan parkeren-Den-Haag: bij elke woninguitbreiding boven 25m² is parkeertoets verplicht waarbij gemiddeld 0,9 parkeerplaats per nieuwe wooneenheid gerealiseerd moet worden, hoger dan in Amsterdam. Voor de Vlietzone richting Voorburg is een ontwikkelbestemmingsplan in voorbereiding dat woonbestemmingen invoert. Wij verifiëren altijd de actuele plansituatie via ruimtelijkeplannen.nl voorafgaand aan elk bouwadvies.